Projekt Liderów Dostępności to zespół 65 pracowników Politechniki Wrocławskiej – zarówno nauczycieli i nauczycielek akademickich, jak i pracowników i pracowniczek administracji – reprezentujących wszystkie jednostki Uczelni. Zespół ten został powołany w lutym 2023 roku przez Rektora w celu zapewnienia wsparcia osobom ze szczególnymi potrzebami bezpośrednio w miejscu ich codziennej aktywności, czyli na wydziałach, w dziekanatach i punktach obsługi (np. Biuro Karier).
Liderzy przeszli intensywne, 10-dniowe szkolenie obejmujące m.in. zagadnienia z zakresu psychoedukacji, prawa dotyczącego dostępności, pracy z osobami o specyficznych potrzebach oraz tutoringu i mentoringu.
Zadaniem Liderów jest wspieranie osób ze szczególnymi potrzebami oraz podejmowanie działań zwiększających dostępność Uczelni w jej poszczególnych jednostkach. Ich aktywność koncentruje się w trzech głównych obszarach:
- Wsparcie studentów ze szczególnymi potrzebami:
- Pomoc w organizacji procesu dydaktycznego, np. przy układaniu siatki zajęć lub wcześniejszych zapisach.
- Umożliwienie stosowania dostosowań, takich jak wydłużenie czasu na oddanie prac, zwiększenie limitu nieobecności czy zmiana formy obrony pracy dyplomowej (np. symulowane obrony).
- Realizacja procesów tutoringu i mentoringu, mających na celu wzmocnienie kompetencji i pewności siebie studentów.
- Kierowanie osób w kryzysie do odpowiednich placówek, np. do Poradni Psychologicznej Politechniki Wrocławskiej.
- Udział w wydarzeniach i projektach:
- Reprezentowanie Uczelni podczas wizyt studyjnych i wymiana doświadczeń z innymi ośrodkami akademickimi.
- Aktywny udział w Akademickich Dniach Integracji oraz projektach takich jak „Żywa Biblioteka” czy „Zobacz Laboratorium z Liderem Dostępności”, które służą przełamywaniu stereotypów i budowaniu postaw otwartości.
- Promocja i opieka merytoryczna nad badaniami dotyczącymi potrzeb studentów.
- Tworzenie dokumentacji i treści edukacyjnych:
- Zaangażowanie w opracowywanie zarządzeń wewnętrznych oraz Podręczników Dobrych Praktyk.
- Przygotowywanie prezentacji, wideokursów i e-kursów podnoszących świadomość w zakresie dostępności.
Dzięki obecności Liderów Dostępności studenci mogą czuć się bezpieczniej, wiedząc, że w ich najbliższym otoczeniu – na wydziale lub w jednostce – znajduje się osoba, do której zawsze mogą zwrócić się o pomoc. Ich funkcjonowanie uzupełnia działania takich podmiotów jak:
- Dział Dostępności i Wsparcia Osób z Niepełnosprawnościami (DDO): Liderzy są w stałym kontakcie z DDO, co pozwala na szybszą weryfikację potrzeb studentów i sprawniejsze kierowanie ich do odpowiednich form pomocy (np. asystenta edukacyjnego).
- Wsparcie psychologiczne: Liderzy pełnią rolę „wentyla bezpieczeństwa” i pierwszego kontaktu – mogą udzielić doraźnego wsparcia lub skierować osobę w kryzysie do Poradni Psychologicznej lub Centrum Konsultacji Psychologicznych i Mediacji.
- Koordynatorzy dostępności: Współpracują z koordynatorami ds. dostępności cyfrowej, architektonicznej oraz informacyjno-komunikacyjnej w celu wdrażania standardów na poziomie jednostek.
Dzięki tak zaprojektowanej roli, Liderzy Dostępności stają się realnym wsparciem „na miejscu”, sprawiając, że studenci ze szczególnymi potrzebami czują się bezpieczniej w swoim najbliższym środowisku akademickim. Sylwetki liderów są publicznie dostępne na stronie internetowej DDO, co ułatwia kontakt z nimi.
Założenia etyczne oparte na wyznawanych wartościach, wspierane przez wewnętrzne procedury doprowadziły do sytuacji ,,co w dokumencie to w sercu”. Wewnętrzne procedury ułatwiają tworzenie dostępnego środowiska akademickiego.
Dział Dostępności i Wsparcia Osób z Niepełnosprawnościami opracował również 18 poradników zawierających dobre praktyki przy planowaniu wsparcia dla studentów/studentek, doktorantów/doktorantek i pracowników/pracowniczek przydatne w codziennej pracy. Poradniki są ogólnodostępne – link do materiałów:
https://dzd.pwr.edu.pl/pl/pracownicy-pwr/podreczniki-dobrych-praktyk
Rekomendacje dla doradców zawodowych:
Polecam ścisłą współpracę z osobami zajmującymi się wsparciem osób ze szczególnymi potrzebami w Państwa jednostkach (psychologowie, pedagodzy, pełnomocnicy ds. dostępności itp.) poprzez wymianę informacji o możliwościach wsparcia dla osób ze szczególnymi potrzebami (stypendia, programy, informacje o rynku pracy, dofinansowania z PFRON). Jeżeli istnieje taka możliwość, warto rozważyć wprowadzenie systemu liderów dostępności u siebie w organizacji – zacząć od 1 osoby, a potem rozszerzać grupę. Najważniejszym elementem wsparcia jest komunikowanie odbiorcom otwartości i gotowości do udzielania pomocy.
Artykuł przygotowała Pani Angelika Rzeźwicka, członkini Dolnośląskiej Sieci Poradnictwa Zawodowego. Doradczyni kariery, trenerka i facylitatorka procesów rozwojowych. Pracuje metodami aktywnymi, opartymi na dialogu, pracy na zasobach oraz wzmacnianiu sprawczości klientów w różnych środowiskach edukacyjnych i społecznych z uwzględnieniem szczególnych potrzeb. Dziękujemy za inspirujący materiał 🙂
Artykuł zamieszczamy również dla członków DSPZ w zakładce “Dobre praktyki”.